Historia Trzeszczan
Datę powstania Trzeszczan trudno jest ustalić. Brak jest jakichkolwiek
zapisków, od kiedy ta wieś istnieje i skąd wywodzi się jej nazwa.
Prawdopodobnie Trzeszczany istniały jużw dawnych czasach słowiańskich.
Według jednej z wielu legend, dawniej Trzeszczany otaczał z trzech
stron las, tworząc jakby trzy ściany. Stąd prawdopodobnie miejscowość
ta nosiła nazwę Trzyściany. W późniejszym okresie nazwa ta została
przekształcona na Trzeszczany.
Wieś
położona była w staropolskim powiecie horodelskim. Po raz pierwszy
wzmiankowana w źródłach w 1468 roku, kiedy istniała tu już parafia
rzymsko-katolicka. Wedle rejestru poborowego z 1472 r. były tu dwa
działy uboższej szlachty: Piotra Koszela oraz braci Franciszka (?) i
Ziemniaszka. Już wówczas istniały tu 2 karczmy zajezdne. Natomiast
według innego rejestru, z 1578, występowało we wsi 5 części
szlacheckich (m. in. Łuszczewskich) na 5,75 łana (130,2 ha) gruntów
uprawnych.
Wg spisu z 1827 r. wieś liczyła 66 domów oraz 428 mieszkańców; zaś wg
spisu z r. 1921 (wówczas w gm. Mołodiatycze) już 155 domów oraz 896
mieszkańców, w tym 80 Żydów i 164 Ukraińców.
W XIX stuleciu funkcjonował tu browar, w 1879 r. produkujący
3.430 wiader piwa.Na początku XX w. Trzeszczany należały do dziedzica
Milzeckiego. W 1894 r. Cały majątek zakupił dziedzic Jan Bielski. Przed
zakupieniem majątku zajmował się handlem. Po niedługim czasie wykupił
herb szlachecki, a później nawet tytuł książęcy. Już w XVIII wieku w
Trzeszczanach istniała szkoła.
Obecny neogotycki kościół murowany p.w. Świętej Trójcy i
Narodzenia N.M.P. wzniesiono w latach 1913 -1923 wg projektu Stefana
Szyllera. Do innych interesujących zabytków architektonicznych,
świadczących o bogatej przeszłości gminy, zaliczyć należy zespół
pałacowy Bełżeckich z I poł. XIX w. w którego skład wchodzi
klasycystyczny pałac w Trzeszczanach, pochodzący z XIX wieku, z
oficyną, spichlerzem, stajniami i budynkiem mieszkalnym, usytuowany w
rozległym parku krajobrazowym, także z XIX wieku, w stylu angielskim.
Zachowały się też pozostałości parku w miejscowości Nieledew z
murowanym dworem z drugiej połowy XIX wieku, z oficyną, drewnianą
rządcówką i murowaną ziemną lodownią.
Częstym widokiem tych okolic są przydrożne kapliczki, których jest
niezliczona ilość. Na uwagę zasługują kapliczki w Bogucicach i w
Nieledwi.
